Jakie kary finansowe czyhają na spóźnialskich podatników?

Jakie kary finansowe czyhają na spóźnialskich podatników?

Podstawowym obowiązkiem podatnika jest zapłata podatków w obowiązujących terminach. Warto pamiętać, że każda zwłoka kosztuje – jeśli nie opłatę prolongacyjną, to odsetki za zwłokę, które aktualnie wynoszą od 4 do 12 procent kwoty zaległości podatkowej.

Przestrzeganie terminów podatkowych wydaje się być proste. Jednak często podatnik ginie wśród natłoku spraw i zwyczajnie zapomina o uregulowaniu zobowiązania wobec organu podatkowego.

Spóźnialski podatnik musi uregulować zalegającą kwotę samego podatku plus dodatkowe pieniądze za zaleganie z płatnością. Generalnie od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę zgodnie z art. 53 par. 1 Ordynacji podatkowej. Jest jeszcze opłata prolongacyjna występująca zamiast odsetek za zwłokę, która wynosi połowę stawki odsetek za zwłokę – styczność z nią mają podatnicy, którym organ podatkowy odracza termin płatności zaległego podatku.

Zaczynamy od stawki podstawowej

Zaległość powstaje z upłynięciem dnia, który wyznaczał ostateczny termin zapłaty podatku. Odsetki za zaległość obliczymy dzieląc iloczyn wartości zaległości, liczby dni zwłoki i stawki odsetek przez 365 dni w roku. Po zaokrągleniu otrzymujemy kwotę odsetek za zwłokę do uregulowania u organu podatkowego.

W przypadku zaległości sięgających kilku lat wstecz warto pamiętać, że wysokość odsetek zostanie obliczona z uwzględnieniem odsetek obowiązujących w momencie trwania zaległości podatkowej, czyli może się zdarzyć, że w oparciu o kilka różnych stawek (w zależności od roku).

Aktualnie obowiązujące stawki odsetek za zwłokę (art. 56-56d Ordynacji podatkowej)

podstawowa

jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego oraz 2%, przy czym maksymalnie może wynosić 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym i tyle wynosi obecnie

obniżona

50% stawki podstawowej, tj. aktualnie 4% kwoty zaległości. Stosuje się ją, jeśli łącznie:

  • podatnik złożył prawnie skuteczną korektę deklaracji, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia deklaracji (od początku 2016 r., a co za tym idzie ma zastosowanie do zaległości powstałych jedynie w 2016 r.),

  • podatnik zapłacił w całości, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty, zaległość podatkową.

A także, kiedy:

  • korekta deklaracji nie została złożona w wyniku czynności sprawdzających,

  • korekta deklaracji nie została złożona po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach gdy nie stosuje się zawiadomienia – po zakończeniu kontroli podatkowej.

*do części zaległości podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2016 r. fiskus zastosuje „starą” obniżoną stawkę odsetek za zwłokę równą 75% stawki podstawowej, tj. 6%

Załóżmy, że podatnik złożył za styczeń 2016 r. korektę deklaracji VAT-owskiej i wykazał w niej przewagę zakupów nad sprzedażą, tj. nadwyżkę VAT-u naliczonego na należnym w kwocie 500 zł. Ten zwrot podatnik otrzymał przelewem 21 marca br. 8 sierpnia br. odnalazł własną fakturę sprzedażową ze stycznia, rozliczenie której w korekcie za styczeń spowodowało obniżenie zwróconych pieniędzy do 300 zł. Różnica, tj. 200 zł (500zł – 300zł) stanowi zaległość podatkową, od której od 22 marca do dnia wpłaty równowartości nienależnie otrzymanego zwrotu zostaną naliczone odsetki za zwłokę. Generalnie, jeśli podatnik odda niesłusznie otrzymaną część VAT-u w ciągu 7 dni od dnia złożenia w sierpniu korekty, będzie mógł naliczyć odsetki z obniżoną stawką. Jeśli nie zdąży, odsetki zostaną naliczone według stawki podstawowej.

Kończymy na podwyższonej

Najbardziej dotkliwa kara pieniężna jest przewidziana wyłącznie dla VAT-owców i podatników akcyzy, których zaległości z tytułu podatków są wyłudzeniami nienależnych im pieniędzy i które wychodzą na jaw w trakcie kontroli podatkowych. Zatem dotyczy to przedsiębiorców, którzy sami z siebie nie korygują błędów rozliczeń podatkowych.

Podwyższona stawka odsetek za zwłokę (art. 56-56d Ordynacji podatkowej)

podwyższona

150% stawki podstawowej, co daje obecnie 12% kwoty zaległości (stosuje się ją dopiero od tego roku). Używa jej się jedynie w stosunku do zaległości w VAT-cie i akcyzie w przypadku:

  1. zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku ujawnionych przez organ podatkowy w toku kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego,

  2. korekty deklaracji złożonej w wyniku czynności sprawdzających lub złożonej już po doręczeniu zawiadomienia o kontroli fiskusa,

  • o ile kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia nadpłaty czy zwrotu podatku przekracza 25% kwoty należnej i jest wyższa niż pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia, tj. obecnie wyższa niż 9 250 zł.

  1. ujawnienia przez organ podatkowy w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego niezłożenia deklaracji, mimo ciążącego obowiązku oraz braku zapłaty podatku.

Autor: Katarzyna Miazek, Tax Care

E-Doradca Analiza Finansowa