Ministerstwo Finansów ma pomysły, jak skutecznie ograniczyć szarą strefę

Ministerstwo Finansów ma pomysły, jak skutecznie ograniczyć szarą strefę

Ministerstwo Finansów ma pomysły, jak skutecznie ograniczyć szarą strefę

Od 12 do nawet 25 proc. PKB – tyle wg różnych szacunków wynosi wartość szarej strefy w Polsce. Jak skutecznie zapobiegać znikaniu miliardów złotych z polskiej gospodarki – o tym dyskutowali uczestnicy konferencji „Przeciwdziałanie szarej strefie – wspólne działanie dla rozwoju Polski", która odbyła się 7 kwietnia 2016 r. w Ministerstwie Finansów. Podczas konferencji zaprezentowano raport dotyczący tego zjawiska, przygotowany we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych.

„Wydarzenia z ostatnich dni, choćby sprawa tzw. Panama Papers, pokazują, że te zagadnienia nie są wydumanym problemem, ale realnym i ważkim zagadnieniem, szczególnie dla Ministerstwa Finansów" – powiedział minister finansów Paweł Szałamacha. Wskazał, że według szacunków przygotowanych przez różne instytucje szara strefa w Polsce może wynosić od 12% produktu krajowego brutto (PKB) do nawet blisko 24% (tę wyższą wartość podaje Bank Światowy). Przykładowo wg danych EY (d. Ernst&Young) w 2014 r. nieoficjalny obrót gospodarczy stanowił 12,4 proc. polskiego PKB (ok. 214 mld zł). „To pokazuje, o jakich pieniądzach mówimy i jak przesunięcie nawet kliku procent do „białej strefy" pozytywnie wpłynie na naszą gospodarkę" – ocenił Paweł Szałamacha.

Minister wskazał, że dla poprawienia tej sytuacji kluczowe będą kompleksowe zmiany instytucjonalne (np. wprowadzenie Krajowej Administracji Skarbowej) i prawne, ale również korzystanie z nowych, skuteczniejszych narzędzi informatycznych oraz edukacja obywateli. „Niektóre negatywne postawy społeczne mają korzenie w trudnej historii Polski. Dlatego część przedsiębiorców przyzwala na łamanie reguł i uważa, że ten kto płaci uczciwie podatki to „frajer"" – powiedział minister Szałamacha. „Stąd np. prowadzone przez resort finansów Narodowa Loteria Paragonowa, która promuje branie i wydawanie paragonów fiskalnych, czy akcja Kontroli Skarbowej „Nie daj się zrobić w słupa"" – dodał.

Luka w ściągalności podatku VAT w Polsce zgodnie z szacunkami Unii Europejskiej sięga 26 proc. wpływów, przy średniej unijnej 15 proc. Liderzy w tym względzie – kraje skandynawskie czy Holandia – tracą zaledwie kilka procent należnych wpływów z VAT. „Chcemy dołączyć do dobrych średniaków w ciągu trzech lat, a w dalszej perspektywie – do najlepszych państw w tej dziedzinie. To mój ambitny cel" – zadeklarował Paweł Szałamacha. Minister zaznaczył, że dąży do zapewnienia poparcia dla tych planów przez jak największe grono sojuszników społecznych – środowiska eksperckie, naukowe i przedsiębiorców.

Rządowa strategia zwalczania szarej strefy ma charakter proaktywny, w przeciwieństwie do wcześniejszych programów" – ocenił wiceminister finansów Wiesław Jasiński. „Jest osadzona w expose Pani Premier, ma dynamiczny charakter i będzie się zmieniać na bieżąco" – dodał. Jak wskazał, od kilku miesięcy jest konsultowana z wieloma podmiotami, aby jak najpełniej poznać ich stanowisko przy tworzeniu rozwiązań ograniczających szarą strefę. Minister Jasiński podkreślił, że dla wszystkich jest jasne, że sam wolny rynek nie wyeliminuje nieuczciwych graczy i dlatego należy podjąć zdecydowane działania. Chodzi przede wszystkim o zmianę prawa podatkowego (np. przepisów Ordynacji podatkowej i akcyzowych, wprowadzenie klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania) i uszczelnienie systemu przez usunięcie wadliwych przepisów (takich, które likwidują opodatkowanie lub uniemożliwiają jego egzekwowanie). Skutecznymi narzędziami będą też elektroniczna kontrola rynku paliw, lepsze monitorowanie przepływów towarów czy zwiększenie obowiązków informacyjnych dot. VAT.

Konferencja odbyła się w ramach Programu Inicjatywy Sekretarza Generalnego ONZ Global Compact w Polsce „Przeciwdziałanie szarej strefie 2014-2020", we współpracy m.in. Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Rozwoju, Ministerstwo Skarbu Państwa, Najwyższej Izby Kontroli i Business Centre Club.

Zródło: Ministerstwo Finansów

Zdjęcie: Paweł Szałamacha, Minister Finansów, zródło: Ministerstwo Finansów

E-Doradca Analiza Finansowa